Biz barada


Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Seýsmologiýa we atmosferanyň fizikasy institutynyň tassyklanan Düzgünnamasyna laýyklykda institut aşakdaky wezipeleri çözmek ugrunda işleri alyp barýar:
  • ýertitremeleriň taýýarlyk hadysasy hem-de häzirki zaman geodinamik hadysalar bilen bagly bolan üýtgeşmeleri öwrenmek maksady bilen gözegçilikler usulyýetini işläp düzmek, seýsmik işjeňligiň, geofizik meýdanlaryň, flýuidodinamik we geohimik ululyklaryň (parametrleriň) monitoringini kämilleşdirmek we geçirmek;
  •  düzgünli gözegçilikleriň we monitoring maglumatlarynyň netijeleriniň esasynda ýertitreme ojagynyň fizikasy, sebit seýsmologiýasy we ýer gabygynyň häzirkizaman geodinamikasy boýunça düýpli we amaly barlaglary alyp barmak;
  •  seýsmik howpa baha bermegiň (şol sanda, Türkmenistanyň çäkleriniň seýsmik depginliliginiň (intensiwliginiň) şkalasyny) ylmy usullaryny işläp düzmek, çäkleri dürli giňişlik derejelerinde seýsmik etraplaşdyrmak (umumy, jikme-jik we mikroetraplara bölmek);
  •  tehnogen ýertitremeleriň bolup bilmek ähtimallygyny kesgitlemek maksady bilen gazylyp alynýan peýdaly baýlyklaryň senagat taýdan işlenilýän etraplarynyň we gurluşyk obýektleriniň alnyp barylýan ýerleriniň geodinamikasyny we seýsmik işjeňligini öwrenmek;
  •  ýertitremeleriň öňünden bolup geçýän anomal hadysalary gözlemek maksady bilen litosfera-ionosfera baglanyşyklaryny öwrenmek;
  •  gurluşyk üçin saýlanyp alnan meýdançada inženerçilik-geologik gözlegleri geçirmek, şol meýdançalaryň inženerçilik-geologik şertlerini we inženerçilik-seýsmologik häsiýetlerini toplumlaýyn öwrenmek we seýsmikligi barada netijenamalary bermek;
  •  Seýsmologik maglumatlar we ylmy barlaglaryň netijelerini alyşmak ulgamynda halkara seýsmologik guramalar we merkezler bilen hyzmatdaşlyk etmek.


TYA-nyň Seýsmologiýa we atmosferanyň fizikasy institutynyň wezipe sanawy aşakda görkezilen bölümlerden ybarat:
  1. Ylmy-barlag barlaghanalary:
    1.  Seýsmiki işjeňligiň monitoring barlaghanasy;
    2.  Geofiziki gözegçilik barlaghanasy;
    3.  Häzirki zaman geodinamika we atmosferanyň fizikasy barlaghanasy;
    4.  Barlaglaryň inžener-geologiýa usullary we geodeziki barlaglar barlaghanasy.
  2. Seýsmik gulluk:
    1. Stasionar seýsmik stansiýalar (21);
    2.  Göçme seýsmik stansiýalar (18);
    3.  Seýsmiki beketler (14);
    4.  Toparlar (8):
      1.  Düzgünli geodeziki gözegçilik topary;
      2.  Düzgünli grawimagnit gözegçilik topary;
      3.  Elektromagnit we guýy gözegçilikler topary;
      4.  Göçme seýsmiki stansiýalar we güýçli ýer süýşmeleri öwrenmek boýunça topar;
      5.  Maglumatlaryň üstünde işlemek boýunça topar;
      6.  Inžener-tehniki topary;
      7.  Balkanyň toplumlaýyn geofiziki topary;
      8. Telekommunikasiýalar we maglumat howpsuzlygy topary.

Seýsmogeofizik, geodezik, gidrogeologik gözegçilikleri geçirmek üçin iki sany geodinamik synag meýdany döredildi: Aşgabat we Balkan geodinamik synag meýdanlary.

Türkmenistanyň seýsmologlary aýry-aýry şäherleriň seýsmikligi baradaky maglumatlary toplamak we täzelemek, işjeň kesimleri ýüze çykarmak we öwrenmek, seýsmik işjeň ýerlerde meýdan barlaglaryny alyp barmak, geomaglumatlar binýadyny hem-de ýertitremeler katalogyny döretmek, seýsmik howpuň ähtimallykly seljermesini geçirmek, ýertitremeleriň öňünden duýduryjylaryny ýüze çykarmak işlerini alyp barýarlar.